Diễn biến và dự báo thị trường nguyên liệu bột giấy, giấy thu hồi tại Đông Nam Á

VPPA-Nhu cầu tiêu thụ tăng cao, vận tải biển gặp khó khăn, khan hiếm container rỗng để xếp hàng… là những nguyên nhân chính dẫn đến giá cả các loại giấy thu hồi (RCP), bột giấy nhập khẩu về thị trường Đông Nam Á tăng mạnh trong thời gian qua. Trung Quốc chính thức cấm nhập khẩu RCP từ đầu năm 2021 và có nhu cầu rất lớn về giấy bao bì công nghiệp cũng là nguyên nhân để các nước trong khu vực gia tăng mua vào RCP, sản xuất bột giấy tái chế và giấy bao bì công nghiệp xuất khẩu vào Trung Quốc, chính điều này càng làm cho giá RCP nhập khẩu tại khu vực tăng mạnh hơn nữa. VPPA tổng hợp tình hình thị trường bột giấy, giấy thu hồi và đưa ra một số nhận định ngắn hạn nhằm cung cấp một số thông tin tham khảo cho bạn đọc và các doanh nghiệp hội viên.

Bột giấy

Từ thời điểm tháng 12/2020, giá bột giấy đã biến động tăng liên tục, tùy theo từng loại bột giấy. So với cùng kỳ tháng 3/2020, đến tháng 3/2021 giá bột giấy các loại đã tăng từ 34,7% đến 65%, cụ thể từng loại bột giấy chính giao dịch tại Trung Quốc và các quốc gia Đông Nam Á, như sau:

Bột giấy hóa nhiệt cơ (BCTMP), tháng 3/2021 đang giao dịch ở mức 630 – 650 USD/tấn, mức trung bình là 640 USD/tấn, giá đã tăng 42,2% (190 USD/tấn) so với tháng 12/2020 và tăng 34,7% so với cùng kỳ năm trước;

Bột giấy hóa học tẩy trắng bạch đàn (BEKP), tháng 3/2021 đang giao dịch ở mức 710 – 730 USD/tấn, mức trung bình là 720 USD/tấn, giá đã tăng 56,5% (260 USD/tấn) so với tháng 12/2020 và tăng 56,5% so với cùng kỳ năm trước;

Bột giấy hóa học tẩy trắng gỗ mềm (BSKP): đối với bột giấy phương bắc (NBSKP), tháng 3/2021 giao dịch ở mức 906 USD/tấn đã tăng 30,2% (285 USD/tấn) so với tháng 12/2020 và tăng 57,6% so với cùng kỳ năm trước. Bột giấy gỗ mềm phương nam (SBSKP), tháng 3/2021 giao dịch ở mức 880 – 900 USD/tấn, mức giá trung bình 890 USD/tấn đã tăng 48,3% (290 USD/tấn) so với tháng 12/2020 và tăng 55,5% so với cùng kỳ năm trước (xem hình 1).

Hình 1: Giá bột giấy nhập khẩu tại Trung Quốc và Đông Nam Á đến tháng 3/2021 (đvt: USD/tấn, CIF)

Một số các yếu tố quan trọng thúc đẩy giá bột giấy biến động tăng mạnh và liên tục trong thời gian gần đây: (1) Trong quý 4/2020, khi tỷ lệ hoạt động sản xuất giấy in, giấy viết có tráng và không tráng đã tăng trở lại trên toàn cầu, đã kích thích tiêu thụ bột giấy gia tăng trên thị trường bột giấy toàn cầu, (2) Gia tăng nhu cầu sử dụng bột giấy nguyên thủy thay thế cho giấy loại văn phòng lựa chọn (SOP) để sản xuất giấy tissue, (3) nhu cầu về bột giấy tại Trung Quốc tăng đột biến cho sản xuất giấy in, viết, giấy tissue và giấy bao bì tráng, (4) nguồn cung bột giấy toàn cầu giảm mạnh trong quý 4/2020 và quý 1/2021 do có khoảng 2,5 triệu tấn bột giấy từ các nhà máy hoạt động lâu năm và do chi phí sản xuất cao phải đóng cửa và hàng loạt các nhà máy lớn dừng bảo dưỡng dài ngày, cũng như dừng không mong muốn khị bị lỗi thiết bị tại Bắc Mỹ, (5) thiếu container rỗng xếp hàng và cước phí vận chuyển đường biển tăng cao trên toàn cầu.

Giấy thu hồi (phế liệu giấy)

Từ thời điểm tháng 10/2020 đến tháng 3/2021, giá giấy thu hồi cũng tăng rất mạnh và liên tục, từ 41,1 – 63,8% tùy theo loại và xuất xứ, cụ thể như sau:

Giấy loại OCC(11) từ Mỹ, tháng 3/2021 đang giao dịch ở mức 215 – 280 USD/tấn, mức trung bình là 248 USD/tấn, tăng giá 49,4% (89 USD/tấn) so với tháng 10/2020 và tăng 73,7% so với cùng kỳ năm trước (xem hình 2).

Giấy loại OCC 95/10 từ châu Âu, đến tháng 03/2021 đang giao dịch ở mức 230 –275 USD/tấn, mức trung bình là 263 USD/tấn, tăng 63,8% so với tháng 10/2020 và tăng 129,5% (111 USD/tấn) so với cùng kỳ năm trước;

Giấy loại OCC từ Nhật Bản, đến tháng 03/2021 đang giao dịch ở mức 240 – 245 USD/tấn, mức trung bình 243 USD/tấn, tăng 41,1% (72 USD/tấn) so với tháng 10/2021 và tăng 115,6% so với cùng kỳ;\

Hình 2: Giá OCC nhập khẩu tại Đông Nam Á đến tháng 3/2021 (đvt: USD/tấn, CIF)

Một số yếu tố thúc đẩy về việc giá giấy thu hồi tăng cao và liên tục: (1) trong 06 tháng cuối năm 2020 nhu cầu tiêu dùng giấy bao bì lớp mặt và lớp sóng giảm tại Bắc Mỹ và châu Âu, nhưng sản xuất giấy bao bì lại tăng và kéo theo nhu cầu tiêu thụ giấy thu hồi làm nguyên liệu sản xuất tăng theo, (2) Do ảnh hưởng của dịch COvid-19 nên tỷ lệ thu gom giấy thu hồi trên thế giới giảm mạnh đặc biệt là tại Bắc Mỹ và châu Âu do giãn cách xã hội kéo dài, (3) Sản xuất giấy bao bì lớp mặt và lớp sóng từ nguyên liệu giấy thu hồi tăng mạnh, (4) thiếu container rỗng và cước vận chuyển đường biển tăng liên tục từ cuối quý IV/2020 đến nay.

Nhận định xu hướng giá bột giấy và giấy thu hồi trong quý II/2021 tại châu Á

Giá bột giấy vẫn sẽ tiếp tục tăng mạnh và liên tục trong cuối quý I và sang quý II/2021, bột giấy hóa học tẩy trắng gỗ mềm (BSKP) có thể thiết lập ở mức giá >1.000 USD/tấn, bột giấy hóa học tẩy trắng gỗ cứng (BHKP) có thể thiết lập ở mức giá >900 USD/tấn và giá này có thể duy trì hết năm 2021, một số yếu tố thúc đẩy sự tăng giá này:

– Một là, trong năm 2020 nhiều nhà máy bị đóng cửa, nên sản lượng bột giấy hóa học tẩy trắng trên toàn cầu bị cắt giảm khoảng trên 2,5 triệu tấn, bởi vậy nguồn cung bị thiếu hụt cho năm 2021;

– Hai là, sẽ có khoảng một nửa số máy trên tổng số nhà máy bột giấy có công suất lớn tại Nam Mỹ có kế hoạch bảo dưỡng dài ngày 10 – 15 ngày trong cuối quý I và đầu quý II/2021, sau thời gian hơn năm chạy liên tục (2020). Ngoài ra các nhà máy bột giấy tại Bắc Mỹ và châu Âu dừng máy bảo dưỡng vào thời điểm mùa đông;

– Ba là, dự kiến sản xuất giấy và nhu cầu tiêu dùng dự báo tăng trưởng hơn 2% trong năm 2021 (năm 2020 giảm khoảng 5,8% so với 2019) sẽ kéo theo nhu cầu bột giấy tăng mạnh;

– Bốn là, nhu cầu tiêu dùng bột giấy năm 2021 dự kiến tăng khoảng 1,2 triệu tấn, nhưng nguồn cung mới lại không có;

– Năm là, thiếu container rỗng và cước vận tải biển vẫn duy trì ở mức cao, thậm chí còn đang trở nên trầm trọng hơn trong quý II/2021, khi kinh tế trên toàn cầu đang có dấu hiệu tăng trưởng mạnh trở lại.

Giá giấy thu hồi (phế liệu giấy) vẫn sẽ duy trì mức cao như hiện nay và vẫn có thể tăng nhẹ, một số yếu tố thúc đẩy việc này như sau:

– Một là, nhu cầu sử dụng giấy thu hồi cho sản xuất bột giấy tái chế và cho sản xuất giấy bao bì công nghiệp có xu hướng tăng khi giá bột giấy đang thiết lập mức cao kỷ lục từ trước đến nay đối với bột giấy gỗ mềm tẩy trắng;

– Hai là, trong năm 2021 năng lực sản xuất giấy bao bì công nghiệp từ nguyên liệu giấy thu hồi dự kiến tăng hơn 3,5 triệu tấn tại châu Á (không tính Trung Quốc), 2,6 triệu tấn tại Tây Âu, khoảng 1,6 triệu tấn tại Bắc Mỹ và khoảng 1,0 triệu tấn tại Nam Mỹ, trong khi đó năm 2020 sản lượng toàn cầu giảm khoảng 5,0 triệu tấn;

– Ba là, Trung Quốc đã chính thức không còn nhập khẩu giấy thu hồi, tuy nhiên năng lực sản xuất mới giấy bao bì công nghiệp (giấy lớp mặt và lớp sóng) từ giấy thu hồi và bột tái chế trong năm 2021 dự kiến tăng khoảng 3,0 triệu tấn, trong khi tỷ lệ thu gom trong nước không đáp ứng nên bắt buộc Trung Quốc phải gia tăng nhập khẩu bột giấy tái chế từ Ấn Độ, các quốc gia châu Á khác;

– Bốn là, trong năm 2021 tỷ lệ thu gom giấy thu hồi toàn cầu tăng trưởng hơn năm 2020 nhưng vẫn chưa thiết lập lại được tỷ lệ thu gom như năm 2019.

Như vậy, căn cứ vào các yếu tố trên có ảnh hưởng đến thị trường, sản xuất và tiêu thụ nguyên liệu bột giấy và giấy thu hồi. Ban Biên tập Công nghiệp Giấy có nhận định rằng, giá nguyên liệu bột giấy và giấy thu hồi nhập khẩu về châu Á, Đông Nam Á biến động tăng hoặc giảm nhẹ trong thời gian tới sẽ bị phụ thuộc rất nhiều vào tình trạng container rỗng và cước phí vận tải đường biển và tỷ lệ thu gom tại Bắc Mỹ và Tây Âu.

Theo VPPA

Năm 2020 – Khó khăn, thách thức và bứt phá của Ngành giấy Việt Nam

Một năm đầy khó khăn, thách thức đối với nền kinh tế Việt Nam và Ngành giấy Việt Nam trong bối cảnh ảnh hưởng của dịch COVID-19. Thị trường biến động, chính sách điều hành kinh tế trong bối cảnh đại dịch đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động sản xuất kinh doanh của các hội viên, nhưng với tinh thần trách nhiệm và tâm huyết, Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam (Hiệp hội) đã thực sự đồng hành với với các Hội viên, với Ngành đưa Ngành Giấy có những bước phát triển đột phá trong năm 2020.

Mặc dù năm 2020 là một năm đầy khó khăn và thách thức đối với nền kinh tế Việt Nam cũng như đối với các doanh nghiệp Ngành giấy do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, nhưng các doanh nghiệp Ngành giấy Việt Nam vẫn đạt được những kết quả đáng khích lệ trong hoạt động sản xuất và kinh doanh. Nối tiếp năm 2019, một năm hoạt động với nhiều sự kiện nổi bật và thành công, Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam trong năm 2020 vẫn tiếp tục khẳng định được uy tín và trách nhiệm trong số các Hiệp hội Ngành nghề, tiếp tục là cầu nối giữa các doanh nghiệp Hội viên với các Bộ, Ngành và cơ quan quản lý nhà nước.

Số lượng hội viên của Hiệp hội vẫn được duy trì ở con số 85 như trong năm 2020, nhưng có sự thay đổi về chất và cơ cấu hội viên. Số lượng các hội viên sản xuất giấy và bao bì gia tăng, các hội viên của Hiệp hội luôn tích cực tham gia các hoạt động chung của Hiệp hội, tích cực đề xuất, đóng góp ý kiến vào các công tác chung của Hiệp hội. Mặc dù trong bối cảnh của đại dịch COVID-19, vừa phải thực hiện các Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về chống dịch, nhưng Hiệp hội vẫn tổ chức hoạt động bình thường, với mục tiêu nhằm hỗ trợ các hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp hội viên.

Trong năm 2020, do ảnh hưởng của dịch nên Văn phòng không tổ chức được một số các hoạt động đã lên kế hoạch từ đầu năm như tổ chức các hội thảo về lò hơi đồng đốt trong các nhà máy giấy, hội thảo về kinh tế tuần hoàn trong ngành giấy; hội nghị toàn thể hội viên và hội thảo kỹ thuật ngành giấy năm 2020. Tuy vậy, trong năm 2020, Văn phòng Hiệp hội vẫn tích cực phối hợp tổ chức các buổi làm việc và trực tiếp làm việc với các cơ quan quản lý nhà nước như: Văn phòng Chính phủ, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Công Thương, Tổng cục Hải quan, Bộ Tài chính và một số cơ quan quản lý Nhà nước khác.

Với mục tiêu hỗ trợ và tháo gỡ khó khăn cho hội viên, Hiệp hội luôn đồng hành cùng với các Hội viên, thúc đẩy các hoạt động, đề xuất, kiến nghị với các cơ quan quản lý Nhà nước nhiều chính sách có ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất kinh doanh, thúc đẩy phát triển bền vững, sản xuất xanh và hướng tới mô hình kinh tế tuần hoàn trong Ngành Giấy. Kịp thời theo dõi và báo cáo với các Bộ, Ngành về tình hình hoạt động, sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp trong ngành, cũng như kịp thời nắm bắt và cập nhật thông tin từ các cơ quan quản lý nhà nước và phổ biến tới các hội viên.

Văn phòng Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam mặc dù không phải là cơ quan  chuyên môn về công tác truyền thông, nhưng vẫn thực hiện và duy trì đều đặn các công tác thông tin thường xuyên của Văn phòng: mua sắm thông tin từ nước ngoài, thông tin và dữ liệu hải quan, tổ chức thu thập thông tin từ các doanh nghiệp, tổ chức dịch thuật, biên tập, sàng lọc thông tin, biên soạn và phát hành đều đặn các Bản tin kinh tế ngành, cập nhật tin lên trang Website, phát hành Tạp chí (online), cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời cho các doanh nghiệp trong ngành và phục vụ cho các cơ quan quản lý nhà nước như Văn phòng Chính phủ, Bộ Công Thương, Bộ Tài nguyên và Môi trường…

Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam được Văn phòng Chính phủ đánh giá là một trong số ít Hiệp hội hoạt động tích cực và đạt được nhiều kết quả trong năm 2020. Với ý thức trách nhiệm, luôn đồng hành cùng với doanh nghiệp, vì sự phát triển của doanh nghiệp, Hiệp hội luôn tích cực trong công tác hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và trong năm 2020 đã đạt được một số kết quả như sau:

Góp ý, đề xuất với Văn phòng Chính phủ, Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng các cơ quan quản lý Nhà nước khác về những bất cập của Nghị định 40/2019/ND-CP và đề xuất một số ý kiến tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp do ảnh hưởng của dịch COVID với các nội dung như: sự bất hợp lý và tốn kém chi phí trong việc xây dựng hồ xử lý sự cố nước thải trong các nhà máy giấy và bột giấy; việc lắp đặt hệ thống quan trắc tự động nước thải và khí thải; gia hạn Giấy xác nhận về môi trường trong nhập khẩu phế liệu làm nguyên liệu sản xuất, gia hạn và không phải làm lại báo cáo đánh giá tác động môi trường … Trước những ý kiến đề xuất đó của Văn phòng Hiệp hội, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 129 (Nghị quyết thường kỳ tháng 8 của Chính phủ) quyết định: Cho phép gia hạn thời gian hoàn thành việc lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải, khí thải tự động, đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2021 (thay vì ngày 31 tháng 12 năm 2020);  Cho phép gia hạn đến hết ngày ngày 31 tháng 12 năm 2021 đối với Giấy xác nhận đủ điều kiện bảo vệ môi trường trong nhập khẩu phế liệu làm nguyên liệu sản xuất, đồng thời không phải lập lại ĐTM đã được phê duyệt nếu không thay đổi địa điểm, tăng quy mô công suất theo quy định.

Công tác tham gia xây dựng quy chuẩn Việt Nam, tham gia soạn thảo và đề xuất ý kiến cho việc ban hành các QCVN phù hợp với trình độ công nghệ, quy mô kinh tế, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp trong ngành cũng rất được chú trọng, như tham dự các buổi thảo luận và góp ý cho việc ban hành Danh mục phế liệu được phép nhập khẩu làm nguyên liệu sản xuất QD 28/2020/QĐ-TTg thay thế cho quyết định 73/2014/QD-TTg, trong đó mã hàng hóa HS 4707.90.00 (mixed paper) được phép nhập khẩu hết ngày 31/12/2021 (thay vì 31/12/2020); Kiến nghị về việc áp mã HS cho nguyên liệu giấy khi nhập khẩu.

Tham dự tổ soạn thảo Quy chuẩn và có ý kiến bằng văn bản với Bộ TNMT, trong đó có Quy chuẩn 33:2020/BTNMT (Quy chuẩn về bảo vệ môi trường trong nhập khẩu phế liệu làm nguyên liệu sản xuất) – Trong QCVN 33:2020 thì cơ quan giám định và thực hiện kiểm tra là Tổ chức giám định độc lập và Hải quan, Sở TNMT không còn đóng vai trò trong việc kiểm tra nhà nước về nhập khẩu phế liệu giấy. Đồng thời, kiến nghị với Bộ Tài nguyên và Môi trường xem xét, sửa đổi các chỉ tiêu về AOX, dioxin-fural trong nước thải của các nhà máy bột giấy và giấy theo quy định của QCVN 12-MT:2015/BTNMT. Kết quả là trong Dự thảo QCVN 40:2021, thay thế cho QCVN 12-MT:2015, đang lấy ý kiến các Bộ Ngành và các cơ quan quản lý nhà nước, các doanh nghiệp sản xuất giấy, dự thảo đã loại bỏ các chỉ tiêu dioxin-fural ra khỏi các nhà máy sản xuất giấy từ nguyên liệu giấy thu hồi, chỉ xem xét áp dụng chỉ tiêu này đối với các nhà máy bột giấy có sử dụng công đoạn tẩy trắng.

Văn phòng Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam không chỉ quan tâm đến việc hỗ trợ và tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất kinh doanh, mà còn tích cực hỗ trợ ngay cả trong công tác tiêu thụ sản phẩm. Sản xuất và tiêu thụ hàng nhái, hàng giả các sản phẩm ngành giấy cũng là mối quan tâm của chính các doanh nghiệp và của Văn phòng Hiệp hội. Tháng 12/2020, sau một thời gian dài thảo luận và thống nhất, lần đầu tiên Hiệp hội đã ký Quy chế phối hợp với Tổng cục Quản lý thị trường trong công tác chống sản xuất và tiêu thụ hàng nhái, hàng giả các sản phẩm giấy tại thị trường Việt Nam, cũng như họp bàn, thảo luận với Cục Phòng vệ thương mại Bộ Công Thương  về công tác chống gian lận thương mại về nguồn gốc, xuất xứ, xem xét việc điều tra hành chính chống bán phá giá các sản phẩm giấy in, viết tại thị trường Việt Nam.

Sản xuất tuần hoàn là mô hình sản xuất thực sự phù hợp và thích hợp với Ngành giấy, việc tham dự các hội thảo về kinh tế tuần hoàn, truyền tải thông tin đúng đắn về Ngành giấy cũng được Văn phòng Hiệp hội rất quan tâm, nhằm nâng cao ý nghĩa của nền kinh tế tuần hoàn, phát triển tái chế và tái sử dụng giấy phế liệu. Giấy phế liệu phải là một loại tài nguyên, nguyên liệu thô cần thiết cho sản xuất giấy. Giấy phế liệu không coi là phế thải và không quản lý như quản lý phế thải mà coi như một loại nguyên liệu, hàng hóa thông thường…

Năm 2020 đã qua đi với nhiều khó khăn và thách thức, nhưng cũng là năm Ngành Giấy Việt Nam cũng như các doanh nghiệp hội viên Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam đánh dấu mức tăng trưởng vượt bậc trong cả đầu tư, hoạt động sản xuất kinh doanh và tiêu thụ sản phẩm. Năm 2020 – với xuất phát là dịch COVID-19, thị trường liên tục xáo trộn và biến động, giá nguyên liệu đầu vào (giấy thu hồi) và chi phí vận tải lên cao, được đánh giá là cao bất thường và chưa từng có trong vòng 20 năm qua. Tuy vậy, hoạt động sản xuất kinh doanh của Ngành vẫn có những điểm sáng, nhiều doanh nghiệp sản xuất giấy bao bì khởi chạy và bổ sung cho thị trường với sản lượng đạt tới xấp xỉ 1tr tấn (Marubeni, Khôi Nguyên, Toàn Cầu, Phát Đạt, Tân Huy Kiệt…). Các doanh nghiệp sản xuất giấy tissue Việt Nam cũng đã chuyển hướng đầu tư các dây chuyền sản xuất giấy tissue công suất lớn, hiện đại, thân thiện với môi trường, đưa ra thị trường các chủng loại sản phẩm chất lượng cao tương đương các sản phẩm nhập ngoại, được ưa chuộng ở thị trường trong nước và hướng đến xuất khẩu (Nhà máy giấy Xương Giang, Công ty Giấy Xuân Mai…). Năm 2020, cũng là năm các doanh nghiệp sản xuất giấy bao bì Việt Nam đạt mức xuất khẩu lớn nhất từ trước đến nay với mức tăng trưởng đạt gần 80% so với năm 2019 và đạt 1,6tr tấn.

Mặc dù chịu tác động không nhỏ của dịch covid-19, nhiều hoạt động bị gián đoạn, nhưng với tinh thần trách nhiệm Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam sẽ luôn đồng hành cùng với doanh nghiệp, là đại diện đáng tin cậy và có uy tín của cộng đồng doanh nghiệp Ngành Giấy Việt Nam./.

Nguồn: Công nghiệp giấy; số 1-2021

chat-active-icon chat-active-icon chat-active-icon